Fumble w czwartej próbie

10 stycznia 2016

Fumble (strata; zgubienie piłki) to każda utrata posiadania piłki przez zawodnika, która nie jest podaniem (do przodu lub do tyłu), kopnięciem lub też skutecznym przekazaniem piłki (Przepis 2-11-1). Co do zasady, piłkę po fumble złapać lub odzyskać może dowolny zawodnik na boisku, a piłka taka pozostaje w grze i zawodnik może ją następnie przemieszczać. Od tej ogólnej zasady istnieje wyjątek, który w terminologii futbolowej zyskał nazwę „fourth down fumble rule”, co możemy przetłumaczyć jako „zasada fumble w czwartej próbie”.

Podczas czwartej próby i przed zmianą drużynowego posiadania, piłka stanie się martwa jeżeli po fumble odzyska ją inny zawodnik drużyny A niż ten który ją zgubił. Biorąc pod uwagę miejsce fumble i miejsce złapania/odzyskania piłki, piłka zostanie ustawiona na miejscu mniej korzystnym dla drużyny A.

[Przepis 7-2-2-a] Podanie w tył lub piłka stracona może zostać złapana lub odzyskana przez dowolnego zawodnika na boisku – piłka pozostaje w grze (AR 2-23-1:I)
Wyjątki:
1. Przepis 8-3-2-d-5 (piłka stracona przez Drużynę A podczas podwyższenia).
2. Piłka staje się martwą, gdy podczas czwartej próby i przed zmianą drużynowego posiadania, piłka stracona przez Drużynę A jest złapana lub odzyskana przez zawodnika Drużyny A innego niż ten, który piłkę stracił. Jeżeli złapanie lub odzyskanie ma miejsce naprzód względem miejsca stracenia, piłka wraca na miejsce stracenia. Jeżeli złapanie lub odzyskanie ma miejsce w tyle względem miejsca stracenia, piłka pozostaje na miejscu złapania lub odzyskania.

Jeżeli miejsce „mniej korzystne” będzie naprzód/poza (beyond) linią do zdobycia, drużyna A zdobędzie nową pierwszą próbę:

Przykład: 4/10 na A-20. Zawodnik A10 gubi piłkę na A-35. Piłka toczy się po murawie i zostaje odzyskana przez A80 na A-38. DECYZJA: Piłkę odzyskał inny zawodnik drużyny A. Koniec akcji w chwili odzyskania piłki. Piłka wraca na miejsce fumble (A-35). Pierwsza i dziesięć dla drużyny A z A-35.

„Zasada fumble w czwartej próbie” obowiązuje również podczas podwyższenia.

[Przepis 8-3-2-d-5] Podwyższenie kończy się gdy: Przed zmianą drużynowego posiadania, piłka stracona po fumble przez Drużynę A jest złapana lub odzyskana przez zawodnika Drużyny A innego niż ten, który piłkę stracił. W takiej sytuacji nie ma punktów dla Drużyny A. (AR 8-3-2:VIII).

Sytuację taką ilustruje poniższe wideo: podczas akcji z podwyższeniem, rozgrywający drużyny A wykonuje nieudane przekazanie piłki (w myśl definicji jest to fumble; Przepis 2-13-1-c). Piłka następnie zostaje odzyskana przez innego zawodnika drużyny A, który wbiega do pola punktowego.

Na podkreślenie zasługuje zwrot „przed drużynową zmianą posiadania” (before a change of team possesion) zawarty w treści obu cytowanych przepisów. To oznacza, że fumble drużyny A po podwójnej zmianie drużynowego posiadania może złapać/odzyskać i następnie przemieszczać dowolny zawodnik drużyny A:

Przykład: 4/G B-5. Rozgrywający A10 rzuca legalne podanie wprzód, które zostaje przechwycone przez B80 w polu punktowym. B80 rozpoczyna bieg powrotny, ale na B-10 gubi piłkę. A20 odzyskuje piłkę i będąc na B-3 gubi piłkę. Na B-1 piłkę z ziemi podnosi A80 i wbiega w pole punktowe. DECYZJA: Przyłożenie. Po podwójnej zmianie posiadania nie obowiązuje „zasada fumble w czwartej próbie”.

Omawiana „zasada fumble w czwartej próbie” nie obowiązuje podczas „nieudanego” podania do tyłu:

Przykład: Podwyższenie z B-3. Formacja do kopnięcia na bramkę. Zawodnik A10 odebrał snap i będąc na B-10 odrzuca piłkę do tyłu do kopacza A5 stojącego na B-17. Piłka po odbiciu się od A5 upada na B-15. Piłkę podnosi A50 i wbiega do pola punktowego. DECYZJA: Przyłożenie za dwa punkty.

Przedstawione przepisy są zgodne z Przepisami Gry IFAF 2015 (tłumaczenie za Krzysztof Walentynowicz; poniżej oryginalna treść).

[Przepis 7-2-2-a] When a backward pass or fumble is caught or recovered by any inbounds player, the ball continues in play. (A.R. 2-23-1:I)
Exceptions:
1. Rule 8-3-2-d-5 (Team A fumble on the try).
2. On fourth down, before a change of team possession, when a Team A fumble is caught or recovered by a Team A player other than the fumbler, the ball is dead. If the catch or recovery is beyond the spot of the fumble, the ball is returned to the spot of the fumble. If the catch or recovery is behind the spot of the fumble, the ball remains at the spot of the catch or recovery.

[Przepis 8-3-2-d-5] The try ends when: Before a change of team possession, a Team A player fumbles and the ball is caught or recovered by any Team A player other than the fumbler. There is no Team A score. (A.R. 8-3-2:VIII)

Stanisław Radziński
s.radzinski@ws.pzfa.pl
Wydział Sędziowski PZFA